رشيد الدين فضل الله همدانى
پيشگفتار 11
جامع التواريخ ( تاريخ اغوز ) ( فارسى )
« تمام شد تاريخ اسمعيليّه و نزاريّه از مصنّفات مخدوم اعظم اعدل سلطان الوزرا فى العالم رشيد الحقّ و الدّنيا و الدّين عماد الاسلام و المسلمين اعزّ اللّه انصار دولته به يارى بارى عزّ اسمه فى اواخر جمادى الاخر سنة اربع عشرة و سبعمايه به خط العبد المسكانى الحافظ و الحمد لوليّه و الصّلوة و السّلام على نبيّه محمّد و آله الطيّبين الطّاهرين اجمعين » . از اين نسخه به نشانهء « ا » ياد كرديم ، كه در اين بخش تاريخ اغوز ، اساس كار ما بوده است . اين نسخه بنسبتى دلپذير مضبوط است و ويژگيهاى نگارشهاى كهن در آن به چشم مىآيد . - . « پ » و « ب » را يكسان و به يك نقطه مىنويسد : بسر 1 ، 7 ؛ بادشاه 1 ؛ مىبيوندى 3 ؛ بيش 10 ؛ باك 10 ؛ بير 29 . - . « چ » را به يك نقطه مىآورد : بيجاركى 3 ؛ جون 13 ، ازجه 13 ؛ هرجند 14 ؛ جندين 14 ؛ جنان 29 . - . « د » و « ذ » را در نگارش رعايت نمىكند و عادى و امروزى مىنويسد : بود 3 ، نمود 4 ، كنيد 12 ، آواز داد 10 ؛ گردانيدند 10 ؛ رسيد 29 . - . ك و گ را يكسان مىنويسد به يك سركش : آكاه 10 ؛ بازكرفتند 5 ؛ جنك 5 ، 13 ؛ همكان 5 ؛ بزرك 14 ؛ مشكلكشا 7 . - . جنانك 9 ، 10 ، 13 ؛ همجنانك 13 . * نسخهء سليمانيه ( بغداد كوشكو ) مورّخ 885 به خط محمّد طاقانى ؛ اين نسخه همان است كه در ديگر بخشهاى تاريخ عالم از آن به نشانهء « سل » ياد كردم ، ولى در اين بخش ناگزير براى هماهنگى با مأسوف عليه كارل يان به نشانهء « ب » ياد شده است .